Ánh sáng xanh – nghe có vẻ xa lạ tuy nhiên thực chất chúng lại ở xung quanh chúng ta hàng ngày. Ánh sáng xanh có những tác động nhất định đến cơ thể, bao gồm cả tích cực và tiêu cực. Vậy tác hại của ánh sáng xanh đối với cơ thể của chúng ta là gì? Bài viết sau sẽ giúp bạn nắm được một số kiến thức cơ bản về tác động của ánh sáng xanh.

Ánh sáng xanh là gì?

Ánh sáng xanh có ở khắp mọi nơi. Nó có mặt trong ánh sáng mặt trời. Nhưng đồng thời cũng được phát ra từ đèn huỳnh quang và các thiết bị LED như màn hình máy tính, điện thoại,… Ánh sáng mặt trời là nguồn ánh sáng xanh lớn nhất mà chúng ta tiếp xúc. Còn các thiết bị kỹ thuật số chỉ đóng góp một phần trong đó.

Ánh sáng được chia thành 2 loại: visible light và invisible light. Visible light là ánh sáng mà bạn có thể nhìn thấy được. Ví dụ như ánh sáng mặt trời hay ánh sáng từ màn hình điện thoại di động. Ngược lại, invisible light là những ánh sáng không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Ví dụ như tia UVA và UVB. Những bức xạ này, cùng với nhiều nguyên nhân khác, có thể khiến bạn bị bỏng hay gây hại cho sức khỏe. Theo sơ đồ phổ quang học, các bước sóng của tia UVA và UVB trong khoảng từ 100mn đến 400nm. Tiếp theo đó là ánh sáng xanh với bước sóng trong khoảng 380nm – 500nm.

Để tìm hiểu kỹ hơn về ánh sáng xanh, mời bạn đọc thêm tại bài viết “Ánh sáng xanh là gì?”

Tác hại của ánh sáng xanh bạn cần biết

Tác hại của ánh sáng xanh đối với giấc ngủ

Nhiều chuyên gia nghiên cứu cho rằng các thiết bị phát ra ánh sáng xanh tạo tác động đến giấc ngủ của chúng ta. Nhìn chung, với thế giới hiện đại và công nghệ phát triển như hiện nay, lượng ánh sáng xanh mà chúng ta tiếp xúc khi sử dụng điện thoại, máy tính và các thiết bị kỹ thuật số đã tăng lên. Nguyên nhân là vì chúng ta nhìn vào màn hình LED lâu hơn, thường xuyên hơn bao giờ hết.

Các nguồn ánh sáng nhân tạo như đèn LED, bóng đèn huỳnh quang và bóng đèn sợi đốt có thể phá vỡ chu kỳ giấc ngủ tự nhiên của bạn. Nhịp sinh học được xác định bởi sự tiếp xúc với ánh sáng và bóng tối của cơ thể. Và trong đó, ánh sáng xanh có ảnh hưởng đến mức độ hormone melatonin gây buồn ngủ nhiều hơn bất cứ bước sóng nào khác. Cụ thể là:

Ánh sáng xanh gây ức chế sản xuất melatonin

Ánh sáng xanh “báo hiệu” cho cơ thể bạn biết khi nào chúng ta cần tỉnh táo. Ví dụ như vào ban ngày, ánh sáng xanh trong ánh sáng từ mặt trời khiến chúng ta thức giấc và hoạt động trong cả ngày dài. Đến ban đêm, khi không còn ánh sáng xanh tự nhiên, cơ thể sản xuất ra melatonin là hormone gây ra sự buồn ngủ. Tuy nhiên, khi bạn tiếp xúc với ánh sáng xanh nhân tạo, nó có thể can thiệp vào sự tự nhiên này và làm ảnh hưởng đến sinh lý. Các nghiên cứu cho thấy việc nhìn vào những màn hình của thiết bị kỹ thuật số có thể gây cản trở sản xuất melatonin.

Làm gián đoạn nhịp sinh học

Ánh sáng tự nhiên giữ cho đồng hồ sinh học (nhịp sinh học) bên trong cơ thể chúng ta phù hợp với môi trường. Tuy nhiên, trong thế giới ngày nay, bạn phải tiếp xúc với nhiều nguồn ánh sáng xanh nhân tạo hơn bao giờ hết. Điều này có thể phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên của bạn. Và khiến bạn khó duy trì giấc ngủ cố định đều đặn vào mỗi đêm.

Ánh sáng xanh blue light gây ảnh hưởng nhiều hơn ánh sáng xanh green light

Mặc dù ánh sáng dưới bất kì dạng nào cũng có thể ngăn chặn sự sản sinh melatonin, ánh sáng xanh blue light vào ban đêm lại mang đến tác động mạnh mẽ hơn. Các nhà nghiên cứu tại Harvard đã so sánh ảnh hưởng của việc tiếp xúc với ánh sáng blue light và ánh sáng green light trong vòng 6,5 giờ với độ sáng tương đương. Kết quả cho thấy ánh sáng blue light ngăn chặn melatonin và thay đổi nhịp sinh học trong khoảng thời gian dài gấp đôi so với green light (3 giờ và 1,5 giờ).

Tác hại của ánh sáng xanh đến sức khỏe của mắt

Gây mỏi mắt

Vì ánh sáng xanh có bước sóng ngắn hơn, chúng nhấp nháy liên tục để tạo ra ánh sáng và làm giảm độ tương phản trên màn hình các thiết bị kỹ thuật số. Điều đó khiến mắt của bạn phải hoạt động mạnh mẽ hơn để xử lý được những gì bạn nhìn thấy. Đó là lý do tại sao mắt bạn cảm thấy thư giãn hơn khi đọc từ giấy so với màn hình LED. Việc tiếp xúc kéo dài với ánh sáng của máy tính có thể khiến bạn mệt mỏi, đau đầu và mờ mắt.

Ngoài ra, khi sử dụng máy tính, điện thoại và màn hình tivi, bạn sẽ chớp mắt ít hơn. Hay đôi khi thậm chí là không đủ để giữ độ ẩm cho mắt. Và điều này có thể khiến mắt bạn bị khô. Trung bình chúng ta chỉ chớp mắt 3 đến 8 lần mỗi phút khi đọc, xem TV, nghe podcast, làm việc trên máy tính hoặc một hoạt động khác đòi hỏi sự tập trung cao độ. Tỷ lệ này thấp hơn tới 60% so với tốc độ chớp mắt trung bình. Việc chớp mắt rất quan trọng vì nó giúp giữ ẩm, bôi trơn mắt và loại bỏ các tạp chất. Việc chớp mắt ít hơn có thể làm mắt bị căng thẳng và gây ra một số triệu chứng về mắt.

Tổn thương mắt lâu dài

Chúng ta đã biết rằng tiếp xúc quá nhiều với tia UV từ mặt trời làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng về mắt như đục thủy tinh thể hay ung thư. Tương tự như cách tia UV gây hại cho giác mạc của chúng ta, ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy sự liên kết giữa việc tiếp xúc ánh sáng xanh quá mức với thoái hóa điểm vàng. Đây là tình trạng có thể dẫn đến mù vĩnh viễn.

Điểm vàng là một phần của võng mạc. Đó là một phần quan trọng trong hoạt động ghi nhận hình ảnh của mắt. Và nếu không có nó, chúng ta sẽ không thể nhìn thấy gì. Song song với việc các thiết bị kỹ thuật số ngày càng phát triển và trở nên phổ biến hơn thì các trường hợp thoái hóa điểm vàng cũng gia tăng về số lượng. Cũng như độ tuổi mắc phải đã giảm xuống. Tức là thay vì chỉ có người già mắc chứng thoái hóa điểm vàng với lý do tuổi tác, thì ngày nay đã có nhiều người trẻ tuổi cũng gặp phải chứng bệnh này.

Tác hại của ánh sáng xanh đối với làn da

Các bác sĩ da liễu chỉ ra rằng những loại ánh sáng visible light sẽ gây ra một số tình trạng da nhất định. Ví dụ như nám. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều cách trị nám da và hiểu hơn về nám da qua bài viết tại đây.

Trở lại chủ đề này, khi ánh sáng xanh xuyên qua da, các loại phản ứng oxy hóa được tạo ra. Từ đó dẫn đến tổn thương DNA, gây viêm và phá vỡ các collagen, elastin khỏe mạnh cũng như tăng sắc tố.

Như vậy, chúng ta đều biết ánh sáng xanh có thể gây tổn thương cho da. Thế nhưng ánh sáng xanh từ các thiết bị kỹ thuật số liệu có đáng lo lắng hay không thì vẫn là câu hỏi.

Cho đến hiện tại, không có nhiều nghiên cứu về tác động của ánh sáng xanh từ màn hình LED gây ra cho da. Nhưng thông qua sự theo dõi từ các bệnh nhân của mình, một số bác sĩ da liễu cho rằng sự tăng sắc tố (nám, thâm mụn, tàn nhang,…) dường như trở nên tệ hơn ở vùng mặt thường xuyên tiếp xúc với màn hình điện thoại di động. Hiện nay, một số loại kem chống nắng với thành phần tiên tiến được cho là có khả năng chống ánh sáng xanh bên cạnh tia UV. Và đây cũng là xu hướng mới của ngành công nghiệp kem chống nắng nói riêng và mỹ phẩm nói chung. Tham khảo thêm tại bài viết “Thành phần chống nắng là gì? Tác dụng tại dải UV như thế nào?”

Lời kết

Như vậy, qua bài viết trên, bạn đã nắm được những tác động cơ bản của ánh sáng xanh đối với cơ thể. Bên cạnh những tác động trên, ngày càng nhiều nghiên cứu được thực hiện để chỉ ra mối liên kết giữa ánh sáng xanh và một số tình trạng cơ thể như ung thư, tiểu đường, bệnh tim, béo phì,…Mặc dù vậy, ánh sáng xanh cũng có những lợi ích nhất định. Chúng ta không thể nào ngăn chặn hoàn toàn ánh sáng xanh.

Vì vậy, bạn nên có những biện pháp thích hợp để giảm thiểu tác động tiêu cực của chúng. Đơn giản nhất, hãy che chắn cơ thể khỏi ánh nắng gay gắt khi ra khỏi nhà (mặc áo khoác, mũ nón, đeo kính râm, bôi kem chống nắng). Và hạn chế sử dụng các thiết bị kỹ thuật số khi không cần thiết. Để tham khảo thêm về cách chọn kem chống nắng, mời bạn ghé thăm bài viết “Nên dùng kem chống nắng vật lý hay hóa học? Tại sao?”